Galicia homenaxea a María Victoria Moreno na celebración do Día das Letras Galegas 2018

| 07 Mayo 2018 - 12:38 h.
María Victoria Moreno, na súa casa.
María Victoria Moreno, na súa casa.

O Día das Letras Galegas de este 2018  honra á escritora e profesora María Victoria Moreno Márquez, un dos faros da literatura infantil e xuvenil galega e unha figura comprometida coa lingua e coa cultura de noso. Ata o seu pasamento, a escritora estivo comprometida co ensino da lingua e da cultura galegas e cultivou a narrativa, o ensaio, a poesía, os estudos literarios e a didáctica da lingua e da literatura galegas. Para espallar a súa obra e a súa figura levaranse a cabo en todo Galicia numerosos actos e actividades en homenaxe a esta escritora, a terceira á que se lle adica esta data tan especial, tras Rosalía de Castro en 1963, e Francisca Herrera Garrido, en 1987.

María Victoria Moreno naceu en Valencia de Alcántara, en Cáceres, no ano 1939, de pai militar e nai maestra. 

A súa historia de amor con Galicia comeza sendo ben nova, cando con oito anos vai a Ferrol a pasar unhas vacacións cunha tía materna. Nese momento namorase da Praia de Valdoviño e vive con ledicia o mundo rural galego. Tras estudar o bacharelato en Barcelona, marcha a Madrid para cursar a carreira de Filoloxía Románica, na Universidade Complutense. Nas súas aulas coñeceu a Xesús Llacer, un rapaz invidente que, posteriormente, convertiríase no seu home e a poría en contacto coa Fundación da ONCE, coa que comezou a colaborar e para a que traduciu diferentes textos. 

Tras rematar a carreira, casou e foi vivir a Pontevedra, onde o seu home foi destinado como profesor del Colegio Santiago Apóstol da ONCE e ela comezou a dar clases de latín e francés no Instituto Femenino da cidade mentras ía preparando as oposicións que aprobou en 1965.

O seu primer destino foi Lugo, onde coñeceu a Xesús Alonso Montero, que a introduciu na cultura e literatura galegas e a fixo consciente da problemática lingüística en Galicia. Neste momento, é cando afonda na aprendizaxe do galego e implícase coa cultura do país. 

Dos anos despois regresa a Pontevedra de novo ao Instituto Femenino, esta vez como profesora agregada. Neste momento, multiplicou a súa participación en cursos de galego, conferencias e xornadas a prol da lingua e da literatura galega. 

Esta dedicación físoxe todavía maior tras concursar nos xogos florais Minho-Galaicos, aos que presentou dos relatos, un en castelán, con que foi galardonada, e outro en galego, ‘A Gaiola’, o seu favorito.

Nestes tempos afianza o seu traballo como escritora. En 1972 participou no concurso de contos infantís da Agrupación Cultural O Facho co relato ‘Crarisca e o luceiro’, unha historia que ao ano seguinte incorporaría o seu primer libro ‘Mar adiante’, una obra que tivo unha gran acollida. Neste mismo ano responsabilizouse da escolma e da edición da antoloxía bilingüe galego castelán ‘Os novísimos da poesía galega’.

A súa implicación coa causa galega levouna a impartir un curso no Ateneo de Ourense, unha entidade que contaba entre os seus dirixente con varios comunistas. Esto levou a que a lle fose retirado o pasaporte.

No eido persoal, 1973 supón tamén un fito importante na súa vida, xa que adoptou os seus fillos Begoña e Carlos. 

Coa chegada da democracia, María Victoria Moreno continou participando en actividades sociopolíticas e culturais galegas, mesmo chegou a presentarse como independiente nas listas do PSG o concello de Pontevedra.

Na década dos 80 fíxose amiga de Xavier Senín, que a animou a continuar coas actividades galeguistas e coa súa faceta de escritora.

En 1996 morre o seu home e a ela diagnostícanlle un cancro de mama, unha experiencia que convertiría no libro ‘Diario da luz e da sombra’ (2002) no que conta a sua experiencia de superación e trata de dar azos a outras mulleres que se atopen nesta mesma situación. 

Tras eses anos complicados, a ledicia e o amor voltan a vida de María Victoria que casa en 2003 co cubano Pedro Ferriol, primeiro nunha ceremonia na illa caribeña e logo en Galicia. 

Animada polo seu marido retomou o vello orixinal que fora finalista no Premio Café Gijón e deulle unha nova redacción baixo o título ‘Donde el aire no era brisa’ y lo presentó al X Premio de Novela Corta Manuel Díaz Lius, convocado polo concello salmantino de Monleón. Gañou o certamen e o seu texto publicouse en 2006 en castelán e en 2009 en galego, de xeito póstumo, xa que o pasamento de María Victoria foi en novembro de 2005.

Tamén de xeito póstumo foi recoñecida a súa poesía inédita no volumen ‘Elexías de luz’ (2006).

Ademais dos libros xa mencionados, a escritora a que este ano se lle adica o Día das Letras galegas escribiu ‘A festa no faiado’; ‘Leonardo e os fontaneiros’, que acadou o 3º lugar no Premio Barco de Vapor 1986; ‘Anagnórise’, que en 1990 estivo no lista de honra IBBY; ‘Un cachiño de bica?’; ‘E haberá tirón de orellas?’; ‘A bretema’; ‘Guedellas de seda e liño’; e ‘Eu conto, ti cantas’.

Más acciones:
MÁS NOTICIAS

Boletín de noticias

Si quiere recibir información actualizada de Crónicas de la Emigración, envíenos su correo electrónico.
Suscribirse al boletín

Libros de Crónicas de la Emigración

Colección Cronicas de la Emigración

Gallegos en Cuba

Hemeroteca